Assign modules on offcanvas module position to make them visible in the sidebar.

Sepcial Promotion

Diagnoza psychologiczna = rozpoznanie + poznawanie

Termin diagnozy wywodzi się z nauk medycznych i oznacza rozpoznanie. Lekarz analizując stan pacjenta oraz objawy stawia rozpoznanie i określa metody leczenia. Zdaniem Antoniego Kępińskiego (1989) nie w każdej dziedzinie taka sytuacja jest możliwa, w psychologii i psychiatrii celem jest poznanie chorego. Umiejętność prowadzenia rozmowy polega na zdolności do wczucia się w świat pacjenta, jego doświadczeń, obaw, cierpienia. Pierwszym celem diagnosty jest nawiązanie kontaktu i rozmowa.

Czym jest test psychologiczny?

Morrinson (2016) w książce poświęconej wywiadom psychiatrycznym, stwierdził, że wywiad jest niczym innym jak stworzeniem pacjentom okazji do mówienia o sobie. W wyniku pierwszej rozmowy diagnostycznej powinniśmy ustalić tzw. najważniejszy problem zdrowotny, czyli główny powód szukania pomocy (Morrison, 2016). Pierwsza rozmowa z psychologiem będzie zawierała pytania: co Pana/Panią sprowadza? Co się zdarzyło w Pani życiu, że zdecydowała się Pani szukać pomocy? Pytania takie dają możliwość nawiązania kontaktu i przełamania oporu i wstydu, które mogą towarzyszyć pierwszej wizycie u specjalisty. Dopiero wtedy diagnosta może zaplanować badanie psychologiczne z użyciem testów. W mojej praktyce, często w rozmowie z pacjentami włączam element związany z własnym doświadczeniem związanym z jąkaniem.

Zdaniem Stemplewskiej-Żakowicz pojęcie „test psychologiczny” to ściśle zdefiniowana procedura zbierania i interpretacji danych. W Polsce adaptacją, normalizacją, publikacją i dystrybucją testów zajmuje się Pracowania Testów Psychologicznych działająca przy Polskim Towarzystwie Psychologicznym. Do zakupu i przeprowadzania testów upoważnione są osoby posiadające dyplom psychologa. Na etapie diagnozy wykorzystywane są również narzędzia diagnostyczne związane z płaszczyzną logopedyczną. Są to kwestionariusze opracowane przez polskich badaczy i terapeutów oraz narzędzia adoptowane.

Kto może postawić diagnozę?

Diagnozę psychologiczną może postawić wyłącznie psycholog, absolwent pięcioletnich studiów magisterskich. Decydując się na badanie psychologiczne warto sprawdzić, czy diagnosta posiada konieczne uprawnienia, przestrzega Standardów Diagnozy Psychologicznej opublikowanych przez PTP i czy posługuje się oryginalnymi narzędziami.

Kiedy warto poddać się badaniu psychologicznemu?

Upraszając. Badanie psychologiczne jest zasadne w momencie gdy pacjent zauważa, że w jego życiu ma miejsce coś co utrudnia mu funkcjonowanie i czerpanie radości z życia. Nie musi wiedzieć co to jest. Nie przychodzi do psychologa znając odpowiedź. Przychodzi szukając tej odpowiedzi. Oczywiście są również sytuacje gdy pacjent wie jakiej zmiany oczekuje. Wie co w jego życiu jest problemem. Wówczas badanie wykonujemy w celu przeanalizowania problemu i pogłębienia wiedzy na jego temat. Mając również na uwadze określenie poziomu i natężenia niepokojących objawów.

Diagnoza i co dalej?

Zarówno w terapii psychologicznej jak i logopedycznej diagnoza jest punktem wyjścia, zbiorem informacji o pacjencie i jego objawach, ale także elementem pogłębianym w trakcie terapii, poszerzanym równolegle z poznawaniem świata pacjenta. Celem diagnozy jest nie tylko poznanie objawu czy określenie jednostki zaburzenia czy problemu. Celem diagnozy jest również poznanie zasobów, kompetencji i możliwości wprowadzenia zmian. Zarówno przez pacjenta jak i osoby z jego środowiska.

Literatura
Kępiński A. (1989). Poznanie chorego. Warszawa: PZWL.
Morrison J. (2016). Wstępny wywiad diagnostyczny. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Standardy Diagnozy Psychologicznej http://www.ptp.org.pl/oddzialy/diagnoza/index.php?content=standard
Stemplewska-Żakowicz (2013). Diagnoza psychologiczna. Sopot: GWP.